korrika 15 Euskal Herria

Gutxiago falta da. Bide bazterretan igartzen da dena dela. Aurten ere, bi urteren ostean, Korrikak Euskal Herria zeharkatuko du. Euskal Herriak Korrika egingo du.

Karrantzan hasi, Bizkaiko Enkarterrietan, eta zazpi herrialdeak gau eta egunez zeharkatu ostean, Iruñeara helduko da, 10 egun beranduago.  

  Euskal Herri osotik. Gau eta egunez. Osteguna, ostirala, larunbata, igandea, astelehena, martitzena, eguaztena, eguena, barikua, zapatua eta domeka Iruñean. 

Ahaztuta daukagu ia ia korrika egitea zer den ere, Euskal Herria ez da gelditzen, baina gu jadanik ez gabiltza aurrera eta atzera.



Korrika amaitu zen, Bilbon. Bilbo euskararen hiri bihurtu zen egun batez. Guk, Larrabetzutik Euskal Herri osoa egin genuenok, argazki hau atara gendun Bilboko azken kilometroak egin ostean...

Hamaika pausu egin ditugu. Eman. Joan etorri. Jin. Ibili. Aritu. Zenbat modutara esango dugu hamaika egunotan egin duguna?
Nekatu naiz eta gozatu dut. Logura izan naiz egunsentiro esnatu naizelako, gauetan presarik ez eta gelditu barik ibili garelako. Furgonetatik autora, korrika oinez eta arineketan.
Gauza asko geratu zaizkit esan barik, oroimenean, eta etorri ahala botako ditut. Blog bat egin asmo nuen, eta blogurea ematen dit jarraitzeak… Anekdota asko argitaratu barik geratu dira, eta noiz kontatu ez dakit.
Laugarren korrika egin dut furgonetan, bat prentsa bulegoan bahituta egin ostean. 14 Korrika egin dira 25 urtetan, eta gehiago joango ez naizela pentsatzen dut egunotan.
Gauza handia da Korrika, hain Euskal Herri txikian. Testuak irakurtzen ditut, eta esajeratu xamarra iruditzen zait idatzitakoa. Bizi nituen bezala kontatu nituen, eta sinestezinak egiten zaizkit orain.
E-posta mezuak jaso ditut, baina parte hartze gutxi egon da blogean. Konturatu den bakarra Google dela ematen du. 11 egunen ostean, Korrika idatzita, laugarren postuan agertzen da korrika.blog.com Gara, Deia, Argia, Eitb eta komunikabide handiagoen aurretik. A ze marka! Sinestu ezinda nabil. Blogen indarra adierazten du horrek, eta zer pentsatua ematen dit, bai…. lan apur bat eginda, zer lortu genezakeen pentsatze hutsak. : - )
Tira, gogoetak, gogoetak, gogoetak. Amaitu da korrika, atzean geratu dira lekuko aldaketak oro, mendiak, aldapak, herriak, jendea, umeak, euskaltegiak…. eta euskara baino ez dut mantentzen Korrikakoa. Eta aurrera jarraitzeko gogoa. Ez dok amaitu! Korrika 15eko lema berria.

Andolin Eguzkitza gogoan
Etxepetik pasatu garenean, irudi pila bat etorri zaizkit burura.
Arraunlariak, dantzariak eta senideak. Tartean Josu eta bere neska laguna. Kartzelan horrenbeste denbora egondakoak biak. Andolin agurtu genuen egunean ere kartzelan zen Josu oraindik. Orain hemen da, gurekin.
Senideek hartu dute lekukoa, eta omenaldi polita izan delakoan nago. Ez dakit zenbatgarrena. Baina tira.
Ezagutu nuen Andolin, eta laguntzat neukan. Poesia eta literatura zalea zen bera, idazlea ere bai. Eta Bilboko aurkezpen eta errezitaletan kointziditzen genuen. Askotan. Berba ere, asko egin dugu. Nigaz baino gehiago egiten zuen Gorka Arresegaz, Susako editoreagaz, baina zelan ni han egoten nintzen beti, Gorkagaz, ba neugaz be egiten zuen. Gainera bizkaieraz egiten gontzen alkarreri. Eta asko pozten zala uste dot. Benetan.
Irudiak kendu ezinik nabil. Irudi asko bat batean. Baina korrika jarraitu behar. Aldapan gora.

Koko Gogoan
Mamariga auzoan gaude orain, Kultur etxekoek korritu behar dute. Ezagunak dira batzuk, herrira etorri ohi direlako. Mamarigako kultur etxea ezaguna da gure artean. Itxi nahi dutelako, erresistitzen ari direlako. Eta sekulako kultur dinamika dago bertan. Liburuak eroan dizkiet, Andolinenak eta beste batzuk. Beraien liburutegirako. Eta kilometro honetan Koko izango dute gogoan, Gogoan izango dute gogoan korritzean. Eta anekdota batzuk entzun ditut, oso politak. Eta Kokoren txakurra lekukoaren ondoan joan da, Koko ez dago, ihes egin zuen, korrika. Baina aurreko korrikan, berak eraman zuen lekukoa. Eta ez omen zuen gauean begirik itxi, urduri, Korrika zela eta ez zela. Orain ez dago Santurtzin. Eta gogoan izan dute bere lagunek. Koko-rrika.

Amaitu da Korrika.
Amaitu dugu, baina ez da akabatu. Jarraitzen dugu, baina ezin segi. Pausua joan egiten zaigu, eta ezin laisterka egin. Arin bizitzen biziko gara, oraindik. Atzo amaitu da. Eta kilometroak gogoan geratu zaizkit, emandako pausu guztiak. Egindako ahalegina.

Badira egun batzuk idazteko astirik ere izan ez dudala, lo egiteko ere, denbora barik ibili naiz, atara hortik kontuak.

Gasteizko gauak
Ostegunekoa ez da erreza kontatzen. Gasteizen arratsalde partean sartu zen Korrika 14, egun osoa Arabatik egin zuen, Trebiñun egin zituen kilometrorik diztiratsuenak, eta Langraitz ondotik igaro ostean, Arabako hiriburua prest zegoen.
Hala Bedi irratian nengoen ni -estudio eta lokal berrietan- BAGAZINA programakoak zuzenean ari ziren emititzen, 16:00etatik 18:00etara, Gasteizera sartu aurretik, giroa prestatzen.
Ostean, Arana euskaltegira (AEK) joan eta bertan hartu nuen Korrika. Eta a ze jendetza! Ez nuen sinestu ere egiten, ika ika ika  badator korrika! lehen oihua entzun nuenetik, Anek eta Apik ez zuten isilik egoteko aukerarik izan, Gasteiz euskararen aldeko oihu handi bat bilakatu zen. Eta milaka pausu. Milaka ahots urratu. Eta lantzean behin txalo zaparrada, furgonetako bafleak isiltzeko lain txalo ozen. Ozen ozenak. Eta segi korrika. Gazteak, nagusiak, umeak, helduak, ikasleak, irakasleak.... zer zen hori! Eta kaleetako bide biak, zintarriak, bizikleten bide gorriak.... zer zen hura! Benetan.
Gasteiz batetik bestera zeharkatu genuen, kalez kale, ika ika ika oihukatzen zuten mikrofonoetatik aek-koek. Korrika, Euskal Herrian Euskaraz, Ni ere bai! berriz milaka ahotsek, batera. Ozen, esan dizuet.
Eta Gasteizko alde zaharrean ere sartu ginen, eta utzi, eta bueltatu, eta giroak jarraitzen zuen. Kutxi kalea topera, tabernak topera, giroa topera, jendea topera.... eta larrabetzuarrak ere ikusten hasi nintzen, Gasteizen ikasle batzuk, ikasleen etxeetara joanak besteak: Maddi, Amaia, Xabi, Imanol, Iker, Ibai... giroa zuten. Eta nik, ni ere bai! pentsatzen. Esan eta egin, Gasteizko gaua. Ostegunak.

Ermuko ezpiritua
Barikua oste eguna. Durangon hartu nuen furgoneta, goizetik. Arrebaren ondoan jezarri eta ura edan. Korrika apur bat, eta Susako liburuak banatzen. Berandu da gelditzeko dio Unai Iturriagarenak, eta ez dakit Korrikaz ez ote dabilen, nobela eskuan daroa lekuko eramaleak, eta Iurretatik Sarriren Gartzelako poemak ere badator... eta gartzeletako poeta guztien argazkiak ikusten ditut, ur botilen alboan. Gose greban dira guztiak, eta gu Korrika. Bizi nahi duen herri batekoak gara, Durango Euskal Herria da. Gaur goizean jabetu naiz. Bertsolari lagunak, euskaltzaleak, ezkertiar ezagunak.... denak ikusi ditut Durangon, baina hau ez da gelditzen. Korrika aurrera doa, agur, ikusi arte. Eta Anbotopetik eguzkitan, aurrera goaz, Abadiñora lehenengo, ur freskoa hartu dugu plazako iturrian, Berriz, Zaldibar... Areitio gaina, Mallabi herri euskaldunetik, Ermura joan gara.
Guztietan topatu dugu euskaltzale andana bat, guzti guztietan. Eta Ermuan pentsatzen jarri naiz, korrika eta dudatan, zergaitik debekatu dieten Korrikakoei pailazoen emanaldia, zer lortu gura duten horrekin? Eta Torquemada deitu diote ermuar kulturzaleek Totorika alkateari, zentsuraren kontra daudelako. Eta argi dago, Ermuan ere, izpiritu hori agerian geratu da. Nabarmenago ordea egunotan, euskaldun gisa bizi gura dutenena, eta zin dagizuet, milaka ikusi ditut, korrika, euskararen alde, euskaraz. Eta ermuar batzuk ezagutzen ditut, eta asko maite ditut. Julio Kagetako lagunak, Zorion Zamakola, Agurtzane Delgado eta bera ahizpa, AEK-koak, Xagu, Eli... eta jende jatorra eta langilea. Euskaltzaleak eta burrukalariak. Zelan ez.

Bai bai bai........ Lea Artibai
Plaentzian bazkaldu dugu. Mutrikura joan gara gero, kostata. Bide seinale batek, Ondarroako argazkia egitea oztopatu dio Niko gure argazkilariari, baina Ondarroan giro itzela. Handik Berrittura, Markinara. Aulestira igo gara gero, a ze aldapa kanteratik gora... Aulestin herri osoa, Gizaburu gero, Amorotokoak.... eta gaua gainean gendula, su artean sartu gara Lekeition. A ze giroa! Lekeitio oso bat kalean, oihuka, begira, korrika, aldarrika. Lagunak agurtu eta korrika egin dugu. Gogo onez. Iñigo Aranbarrik aupada bat egin dit plazatik portura, hau ez da gelditzen, eta lagunak agurtzeko gogoz geratzen zara, gero Edurne Brouard gurutzatu dugu, eta pozik bera ere, Olatz Dañobeitiak musua eman dit, korrika gelditu barik, eta lekukoa eskuan zuela... zoratu egin behar dut Lekeitio honetan.  Furgonetako txandan, Lea Artibaiko lagunak doaz, pozik ari dira. Txipik lekukoa be hartu du, Bingenen semeek mikrofonoa.... eta lema barri bat daukate furgonetakoek: Bai bai bai, Lea Artibai.

Liburuak lekukoarekin batera eramateko ekimenari bultzada emateko, honako liburu hauek banatuko ditu Susa literatura argitaletxeak Bizkaiko lurretan, Korrika eta literatura uztartuko dituen ekimenean. Ia 100 liburu, 20tik gora idazle eta aurten omendua den Andolin Eguzkitzaren 11 ale Santurtzin eta 30 ale Bilboko azken urratsetan. Egunez egun, hau izango da liburuen banaketa.

Martxoak 18 ostirala

Artea Igor Estankona Tundra
Iurreta Joseba Sarrionandia Gartzelako poemak
Durango Unai Iturriaga Berandu da gelditzeko
Durango Xabier Montoia Blackout
Abadiño Luis Berrizbeita Poesia kaiera
Ondarroa Kirmen Uribe Bitartean heldu eskutik
Lekeitio Iñigo Aranbarri Zapataren oihana
Lekeitio Miren Agur Meabe Azalaren kodea
EA Gabriel Arestiren biografia
Elantxobe Andima Ibiñagabeitiaren gutunak Erbestetik barne minez

Martxoak 19 larunbata

Gernika Juan Bautista Bilbao Batxi Hau mundu arrano hau
Forua Juan Mari Torrealdai Artaziak
Mundaka Edorta Jimenez Kilkerren hotsak
Mungia Lauaxeta poesia kaierak
Mungia Agur Euzkadi (lauaxeta protagonista) Juan Luis Zabala
Santurtzi Andolin Eguzkitzaren Arimen ondoko ezkilen artetik ibilki(11 ale, 11 kilometro)
Barakaldo Iñaki Friera Lehorreko paterak
Larrabetzu Gotzon Barandiaran Arrakalak

Martxoak 2o igandea

Zorrotzako portuan Gabriel Aresti Harri eta herri
Bilbo San Inazio Paddy Rekalde Bilbao dub kronikak
Bilbo Luigi Anselmi Poesia Kaierak
Bilbo Santutxu Urtzi Urrutikoetxea Borroka galduetatik gatoz
Bilbo Begoña Juanra Madariaga Izozmendiak
Bilbo Alde zaharra Lutxo Egia Paperezko hegazkinak
Bilbo azken 30 km Andolin Eguzkitzaren Arimen ondoko ezkilen artetik ibilki

Bilbo Hiria irratiak, Bilboko irrati euskaldunak, zuzenean erretransmitituko ditu Korrikaren azken kilometroak. Zorrotzako portuan hasi, eta auzoz auzo kalez kale ibiliko da Korrika egiten. Korrika jarraitzen. Uhinetatik bezala (FM 96.0), Internetetik ere ( irratia.com eta bilbohiria.com ).


Talde berezi bat antolatu dugu: teknikari lanetan Ibon Burgoa egongo da, esatari lanetan estudiotik Mieltxo Monfort eta Isabel. Interneteko arduradun, Jabi Zabala. Eta zuzenean Bilboko korrika-karriketatik, Panpi Olaizola (Iparraldeko euskal irratietako esataria) eta Patxi Gaztelumendi (irratia.com).
Beraz badakizue, domekan, goizeko 9:00etatik aurrera eta Korrikak Bilbon azken urratsak eman arte, baduzue korrikaren berri izateko aukerarik. Galdu zaretela, lasai, azkar topatuko duzue Korrika, irratia baliatuz. Kilometroa nork daroan jakin gura duzuela.... ba irratian entzun.
Edo galdetu?! Horretarako telefonoaz gain, e-posta berezi bat sortu delako korrika14@bilbohiria.com

Etxarri Aranatz.
Euskal Herriaren erdi erdian. Halan diote beraiek behintzat. Euskal Herria bihotzean behintzat bai, halan diot nik. Halan ikusi nuen bart, Korrika bertatik igaro eta bertan geratzean.
Arbizutik gentozen, eta jende piloa Sakanako herri guztietan… eta jendetza Etxarriko gurutzean ere.
Mikel Aldasoro Fitxaje bertan zain, bidea zaintzen, AEK-ko arduraduna da Nafarroan, eta denetarik egin behar dute arduradunek: petoak saldu, bilerak, prentsaren aurrean agertu, aurpegia eman -ona batzuetan, okerragoa bestetan-, harremanak, jendea lagundu eta baita euskaltegian klaseak eman ere.

Eta etxarriarrekin afaltzera joan naiz Aranzabal elkartera. Saiheskia jateko, piperrak…. ederra jateko guztia. 30-40 etxarriar egongo dira guztira elkartean, Korrika egin ostean, martitzen buruzuri baten; bei, bei esaten entzuten ditut Etxarrikuek. Hizkera polite deukie pentsatuz neuretzat.

Guztien artean biziena, trastoena, alaiena Izar da. 6 urteko neskatila bat, bizkorra eta argia. Ilehori luzea eta Korrikaren t-xirta jantzita, modako.
Eta hara non esaten didan, berak hiru aldiz egin duela korrika.
Bai Etxarrin egin du, beharbada Korrika txikia ere egingo zuen… baina asmatu ezinik ibili naiz noiz egin duen hirugarrena….
-Korrika txiki ostean, Soinketa izan dugu
Harrituta utzi nau. Horrenbeste egun aurrera eta atzera, korrika eta laisterka, erreflexuak ere bidean geratu dira, nonbait. Atzean. Baina arrazoi du berak, korrika asko egin du, holan erakutsi gura izan du.
Eta egia esan, umeek egiten dute korrika gehien, oihu gehien, gogoa ere beraiek jartzen dute, gogo itzela, itzela gogoa. Korrika datoz, eta lekukoa ere aurreratzen dute, gogoaren gogoz. Maitagarriak dira, bihurriak dira, eta keinu egiten diegunean ohartzen dira, gu ere inoiz holangoak izan ginela, ezta andereño?

Afal ostean neka neka eginda nengoen, igarri didate Josunek eta Rakelek ere. Eta atoan joan gara etxera. Eskerrak. Izarren ohean egin dut nik lo, a ze gela polita! Berak amatxogaz egin du.

Eta gaur amets gozoak egin ditut. Umeek egiten dituztenak bezala, inork ipuina irakurtzen dienean. Ipuina, marrazki bizidunak…. errepidean aurkitzen ditut egunotan. Eta irudi hoiek, kontu hoiek buruan hartzen lokartzen naiz, ohartzeke.

Esnatu eta gosaldu dugu Izarrek eta biok. Telebista piztu du, Betizuak ikusteko, Euskal Herriko ume gehienek bezala, eta behiak ere korrikaren alde ikusi ditugu, eta Goenkaleko Naroa hori ere…. -gero jakin dut, Goenkaletik berak bakarrik egin duela korrika Orion-.

Kontua da, Izarrek bideo pila bat dituela etxean, asko. Nik ezagutzen ditut batzuk bai, baina ezezagunak gehienak. Eta Kukubiltxo aipatu dugu, eta Pirritx eta Porrotx, eta hau, eta bestea…. eta Josunek entzun egin gaitu. Eta Kukubiltxoren bideo zahar zahar bat ipini dit, 82koa. Umea nintzen orduan, baina ez genuen bideorik etxean. Uste dut, koloretako telebistarik be ez zela izango gurean.
Eta Etxarrin ikusi dut gaur Larrabetzun ekoiztutako bideo hori, 20 urte geroago. Baina umetu egin nau horrek. Gehiago.
Eta Izarregaz jolasten jarraitu dut, ikastolara joan aurretik.
Eta orain badakit, asteburu honetan ez, baina hurrengoan Cordobara joango dela aitatxo ikustera, eta Korrika hiru aldiz egin duela kontatuko diola.

Korrika ari gara, korrika egiten dugu… baina luze egiten da. Ez gara erdira iritsi, gaur egingo dugu Irurtzunen 1175. kilometroa, Sakanan, Euskal Herriaren erdian gainera. Sakana bera ere luze egingo zaigu beharbada, baina atzera begiratu eta zenbat herri ikusten ditugun, zenbat pausu, zenbat lagun, zenbat….

Handia da Nafarroa, duda barik. Handia da lur eremuz, bihotzez, ekinez, indarrez. Gogoa jartzen dute, adorea, kemena nafarrek. Nafarroako euskaldunek, euskaltzaleek. Dena bere esku egoten da.

Petoak saldu, korrika egin, antolatu, klasea prestatu, gurasoekin bildu, autoak lortu, ekitaldiak antolatu…. eta abegikor hartzen gaituzte gainera. Txalo egiten dute, inork baino gehiago, txalo korrikak agur esaten dienean.

6 eguneko ekina daroa Korrika honek, eta Lapurdi, Behe Nafarroa eta Xiberuan egun bat eman dugu gutxi gora behera…. Gipuzkoan sartu irten bat egin dugu, eta gehiena Nafarroan eman dugu. Dena eman dute beraiek. Goi eta behe, eki eta sartalde, mendialdean zein Erribera edo Tafallaldean.

Lizarratik idazten ditut berbok, Beinat Etxepare euskaltegitik; goizeko 6etan jaiki, eta 7etan kalez kale ibili ostean. Euskaltegiko irakasleak gogotsu ikusi ditut, 4etan hasiak ziren dena atontzen, kilometroz kilometro dena ongi moldatzen…. bezperan pentsatu bezala joan da dena. Zoriontzekoa bere lana. Benetan.

Korrika eta euskaltegia
Baina badago ahantzi ezin dudan irudi bitxi bat. Antolaketa gelan. Atzo. Neska bat klasea prestatzen. Noiz duzu ba klasea? itaundu nik, bihar, bihar. Eta bihar korrika egin dute, luze, gauez, egunsentiz, goizez…. eta berdin jarraitu dute klasea ematen. Lotsatu egin nintzen. Nik ez dut holango kemenik. Ez daukat holango klaserik. Irakasle ona bera, ziur. Handiak dira nafarrak, Euskal Herri ttiki honetan.

(Badakizue, Korrika-blog bat atontzen nabilela, euskaltegitik euskaltegira. Denbora libreak aprobetxatuz. Idazteko asti askorik ez baina….)

Aralar maite dut. Gehiago zuria dagoenean. Orain adibidez.
Aralarren azpian egin nuen lo atzo, edo herenegun... ez dakit ze ordu zen. Hemen ilargirik ere ez zen, dena zuri, dena beltz. Izar batzuk, besterik ez. Hotza oheratu ginenean, hotza goizean...Aralar kanpinean egin genuen lo, herriko gaztetxearen parean. Ohe hotz batzuetan, laugarren ziegan. 6 lagun, literetan. Sei ziegakide. Txapeo laburra gurea... errekuento generala goizean. Berriz lanera. Aralarretik.

Hemengo gauak
Korrika pasatzen somatu zuela aipatu zuen Jakesek, baina ziurtasunik ez zuen, ametsetan egin zuen beharbada... baina pasatu zen Korrika Lekunberritik, eta amets ere egingo zuen Jakesek. Ez dakigu baina, amets izarrik ala lo egiten dugun. Ametsak dira egunak hemen. Hemen gauak ez ditu lau ertz, hemen gauak izarrak ditu, eta pausuak....eta jende pila bat egurraren atzetik. Makila aurretik doa normalean, eta korrikalariak atzetik. Bestela da urtean zehar, makildunak atzetik etortzen zaizkigu, bai oraindik bai.

Eta Lekunberrin dutxa beroa hartuta -masajea bailitzan- ondo gosaldu eta A15 autobiari heldu diogu -Jonan Fernandezen tunelak madarikatu ditugu, ze luzeak!- Iruñeara goaz. Atoan heldu gara hiriburura. Eguzki irratia jarri dugu (104.5 fm) eta fite fite eskuratu dugu informazioa, Alde Zaharrean sekulako giroa dago, Errotxapeatik sartu gara, azkar, Donibane auzora egin dugu... eta Korrika espetxe parera heldu aitzin, marabuntaren erdian geunden BERRIAkoa eta biok.

Hemen gauak lau ertz izango ditu
Hunkigarria izaten da espetxe aurreko egoera oro. Barruan ere hala izango da, kanpokoaren berri eman ahal dizuet. Momentuz. Txakurrak zeuden parean, ez asko, eta uste dut barrabilak peloteroaren txorrota baino gorago zituztela, saman korapilatuta... naparrak laostia dira! Egoera profitatuz, Orreaga ttiki bat montatu da ia ia hemen, dialektikoa hori bai, eta sekulakoak eta bi esan dizkiete Zaragozatik etorri berri diren indar arrotzei, ikurriñak pasatu dizkiote musturraren aurretik, Policia Asesina! ozen entzun da kilometro honetan. A ze sarrera egin dugun. Egunak holakoa behar badu, bihotza lehertuko zaigu.

Okiña gogoan
Eta Askatasunaren kilometroa egin ostean -giltzapean direnak gogoan hartuz- Angel Berroetaren sendiak hartu du lekukoa. Korrikakoa esan gura dut. Bam bam, pistolak entzuten dira, Okiña hil digute erraten du Afrika eta Fermin Muguruzaren kantuak Urtea egin du martxoaren 11ak, hori kontatu digute, urtea du ere polizia batek Okiña hil zuenetik. Ondo gogoan dute bere auzokideek, batez ere hutsunea delako orain, eguneroko ogiak beste zapore bat izango du orain, mikatzagoa irudikatzen dut. Iduri zait.

Baina han zen Anjel, argazkia, lekukoa, auzoa.... eta gogoratzeko oihuak. Eta jende pila bat, jadanik Anjel Berroetarena den karrikan, auzoan, Iruñean, Euskal Herrian. Eta Korrika aurrera doa, ez du inor ahantzi nahi, baina jarraitu egiten du, ez da gelditzen. Eta Donibane, edo Errotxapea, edo Antsoain, Atarrabia... berdin du. Beti jende bera dagoela ematen du, beti dago asko, beti dago topera... ez dira nekatuko! edo Iruñerriako txoko guztietako denak atera dira gaur, igandea, zurien orduan. Iruñea hau gogoko dut, eta ez bezperako Donostia, San Sebastian... hori euskalduna dela esango dizute, baina ez dute oihurik egiten. Jatorra izango da beharbada, baina alde zaharrean jendea pasioan dabil, Egiak gezurra dirudi. Nire herrian baino jende gutxiago. Erakutsiko diet. Zapatuan.
Iruñea ez, berezia da gure hiriburua. Jendetsua, iletsua, koloretsua. Ezetza bai bilakatuz. Ni ere bai! debeku guztien gainetik. Yo no! esaten du pegatina batean Egues ibarreko alkateak, UPNkoa dela imajinatzen dut, ezta? Ez dio baimenik eman karpa erabiltzeko Korrikari, Ermuko espiritua, ulertuko didazue. Eta korrikan jendea. Jendetza. Manifa nazionalak auzoetan. Nazioa eginez, orpoz orpo. Izerditan. Ni ere bai.

Malkoek ito ez dezaten
Iruñea hau ez dut ahaztuko. Gogoan izango dut luzaroan. Duela bi urtekoan negar egin nuen, amaiera zelako. Eta Kanaldudeko lagunek ni ohartu barik hartu zituzten irudiak orduan. Orain ez naute hain errez harrapatuko, izkutuan egingo dudalako beharbada negar. Egitekoa da eta gaur egungo zenbait egoera. Agoitz adibidez.
Gaur ere ikara sentitu dugu lurrikaren eremu honetan. Ez gara Itoitzetik pasa, Nagore zaharra ez dugu ikusi ere egin ahal izan, Artozkiko zubiaren ederra non egongo ote da, zergatik ezin gara Irati errekan gora joan Aezkoara. Lehen egiten genuen bezala?
Guardia Zibilek kotxeetako matrikulak apuntatzen dituzte bide bazterrean, eskuan apuntatu ere, azkar, lotsa barik. Jendaurrean. Gu baina, aurrera goaz, korrika. Baina ez goaz ihesi; korrika. Mendira jo dugu, baina ez sasira. Urrobi errekaren ondoan edurra da nagusi. Geruza zuria eguzkipean. Baina ez da urtzen, hotzak harrapatuko gaitu berriz ere. 17 graduko beroa zen Agoitzetik gora, aldapan gora, Nagorera joateko gora, mendian gora. Hotza orain, izotza orain.

Aupa Kurto! Mekaguendios!
Atzean utzi dugu Artze ibarra, jadanik gelditu dira Lakabeko gazteak, kilometro andana egin dute, Kurto taldearen erropak soinean, Lakabekoak dira, okupak, ni baino gazteagoak denak, eta beraiekin punka aldarrikatu dut, mekaguendios! esan dut gogotsu mikrofonotik, eta atoan ulertu dugu elkar. Lakabeko semealabak dira, belaunaldiz belaunaldi, ez da deus eten, jarrera mantentzen dute, eta duela urtebete Artozkin ikusi nituenak dira.  Jotzen ikusi nituen orduan, Fermin Muguruzaren aurretik, indartsuago ere, esan nezake. Aupa Kurto! Mekaguendios! oihukatu dut berriz, eta oihu egin dute, jauzi egin dute. Punki gazteak dira. Jatorrak dira, eta Karmelek hurrengo diskoan euskarazko kantuak sartu behar dituztela gogoratu die. Aupa Kurto! Lakabera berriz joateko gogoa piztu zait, itzuliko naiz.

Aezkoa eta Zaraitzu
Eta Aezkoa ibarrean gara, edur gehiago. Hotzago. Jende gehiago, beroago. Karmelek lehen furgonetatik animatzen jarraitzen du, ez da isiltzen. Pozik dago mikrofonoarekin, bera da Euskal Herriko esataririk onena, irrintzilaririk alaiena, andra jatorra, militantea, mobida guztietan dagoena, ibarreko lagunak gonbidatzen ditu, jendea agurtu, gazteak animatu, argazkilariak lanean jarri ditu... animatzailea esaten zaio Lapurdin, izena berea du. Animatzailea duzu Karmele. Irkus Amikuzetik izan zen bezala, Kattin Sara inguruan izan den bezala, Jasone eta Ane Nafarroako egun luzeetan diren bezala... lezioa eman die Karmelek. Ondo ikasi dugu guztiok. Hori da animatzea. Iratin badugu non ikasi, irratian ere bai.
Bitartean trafiko lanei ekin diet. Amaitu ditut gaurko irrati konexioak, eta bidezain jarri nau Anderrek atzeko furgonetan. Autoak eta bideratzen. Errepidearen erdia hartzen dugu, eta bi norabideetakoak bideratu beharrean gaude. Atzetik ditugu bi patrol. Agoitzetik dator bat, Auritzetik etorri berri da bestea. Guri so. Eta gu lanean, beraien lanean. Baina ziur beraiek baino hobeto egiten dugula. Ez dugu trajerik, Korrikako peto hori bat soilik, ez dugu argi urdinik, gogoa besterik ez. Korrika asko egin behar da, aurrera atzera. Furgonetako gure lagunak guk baino hobeto egiten dute, 14 orduz egoten dira hau bideratzen, gu hasiberriak gara, bekarioak beraien lanean. Baina Anderrek eta Txintxanek eskertu egiten dute, maitagarriak dira. Jasonek musika jartzen jarraitzen du, Anek furgona daroa, ekipo guztia lanean. Prentsako furgona atzetik dator, eta kazetari batzuk Garraldan geratu dira, idazten. Biharko. Nik egin beharko nukeen bezala. Gaur ari naiz bezala. Bart irakurtzeko gaur idatzia. Berandu, lanez gainezka.

Eta Abaurregainan, Euskal Herriko herririk garaienean, gauak hartu gaitu. Ilargiaren azpian gaude, ilgora dago, gorri gorri. Eta herritarrez lepo metrotik gora zuritutako bide bazterrean. Korrika, korrika. Ni ere bai! entzuten da bafleetatik, eta Zaraitzura goaz, aldapan gora aldapan behera, Zatoia erreka igaro dugu, lamiek musuka egoten diren erreka, atzean geratu da Aezkoa, zai dugu Zaraitzu. Ezkarotz. Otsagi.
Mendixut aldizkariko Silbia ari da orain argazkiak ataratzen, Nagore Garraldakoa egon da orain arte. Pirinioetako kazetariak dira. Interneten gune asko sortu dituzte, paperean aldizkari eder bat. Gomendagarriak, Euskal Herria ezagutu gura duenarentzat.
Eta Otsagin gaudela ez naiz ohartu, atzeraka noa, furgonetan jezarrita. Karmeleren ondoan orduak minutu dira. Asko maitatzea lortu du. Horrelako bat gura nuke gurean, urte osoan. Irratian edo euskara elkartean, omenaldietan zein jaietan, Orreagako ekitaldian edo laugarren egunean... beti prest. Eta gaur ere berandu helduko da etxera. Zain izango ditu etxekoak, medikua eta familia. Karmele beti lanean, herriarekin herriarentzat. Eta UPNkoek ez dute alkate moduan ikusi gura. Normala. Nik bai, Aribeko alkate gura dut Karmele Galarza. Bozkatuko diot. Irabaziko dut nik ere noizbait.

Otsagin pote bat hartu dugu, eta Itzaltzun kilometroa erosi duten Eguzki irratiko lagunak ikusi ditugu, azkar ibili behar dute, eta goizeko saioagatik zoriondu ditugu. Karrerako gure irratia izan zarete, informazio zehatza zuzenean.

Pintxoa jan dugu, Zaraitzutik Aezkoara joan behar dugu orain, elurra dago. Ilargia ederragoa dago, gorriago. Baina bakarrik goaz bidean. Zaraitzutik Erronkarira egingo du karrerak, Aezkoatik gabiltz orain gu, Auritzberrin afaldu  eta lo egiteko.
Txarrihankak eskatu ditugu Patxi Markinakoak eta biok. Gozo zeuden, gozoago oraindik gatzatu flana. Eta kafea. Eta rona. Eta.... lotara joan gara. Basajaun landetxera.

Hotza egiten du. Zuri dago. Esnatu naizen bezala lokartuko naizela uste nuen. Baina ez, gaurkoan zerbait gertatu da. Ametsetan nagoela uste dut nik ere, ez dakit izarrik nagoen, ez dakit lo naukaten. Hemen gauak hamaika izar ditu. Gabon.